Lương hưu có tính thuế TNCN không là thắc mắc của rất nhiều người lao động khi chuẩn bị bước vào giai đoạn nghỉ hưu hoặc đang thụ hưởng chế độ hưu trí. Bài viết dưới đây của phần mềm quản lý kế toán MISA SME sẽ giải đáp chi tiết theo quy định pháp luật hiện hành — bao gồm các trường hợp miễn thuế, trường hợp vẫn phải nộp thuế và những lưu ý người nghỉ hưu cần nắm rõ.
1. Lương hưu có tính thuế TNCN không?
Theo Khoản 10 Điều 4 Luật Thuế TNCN (sửa đổi năm 2012), các khoản thu nhập sau đây được miễn thuế:
Thu nhập được miễn thuế
1. Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.
2. Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân trong trường hợp cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất.
3. Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất của cá nhân được Nhà nước giao đất.
4. Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.
5. Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, làm muối, nuôi trồng, đánh bắt thuỷ sản chưa qua chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường.
6. Thu nhập từ chuyển đổi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao để sản xuất.
7. Thu nhập từ lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.
8. Thu nhập từ kiều hối.
9. Phần tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với tiền lương làm việc ban ngày, làm trong giờ theo quy định của pháp luật.
10. Tiền lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả; tiền lương hưu do quỹ hưu trí tự nguyện chi trả hàng tháng.
…
Ngoài ra, điểm k khoản 1 điều 3 Thông tư 111/2013 về các khoản được miễn thuế TNCN quy định:
Các khoản thu nhập được miễn thuế
1. Căn cứ quy định tại Điều 4 của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Điều 4 của Nghị định số 65/2013/NĐ-CP, các khoản thu nhập được miễn thuế bao gồm:
…
k) Tiền lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội trả theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội; tiền lương hưu nhận được hàng tháng từ Quỹ hưu trí tự nguyện.
Cá nhân sinh sống, làm việc tại Việt Nam được miễn thuế đối với tiền lương hưu được trả từ nước ngoài.
m) Thu nhập từ học bổng, bao gồm:
m.1) Học bổng nhận được từ ngân sách Nhà nước bao gồm: học bổng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường công lập hoặc các loại học bổng khác có nguồn từ ngân sách Nhà nước.
m.2) Học bổng nhận được từ tổ chức trong nước và ngoài nước (bao gồm cả khoản tiền sinh hoạt phí) theo chương trình hỗ trợ khuyến học của tổ chức đó.
Tổ chức trả học bổng cho cá nhân nêu tại điểm này phải lưu giữ các quyết định cấp học bổng và các chứng từ trả học bổng. Trường hợp cá nhân nhận học bổng trực tiếp từ các tổ chức nước ngoài thì cá nhân nhận thu nhập phải lưu giữ tài liệu, chứng từ chứng minh thu nhập nhận được là học bổng do các tổ chức ngoài nước cấp.
…
Căn cứ vào quy định hiện hành, tiền lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả. Tiền sẽ được Quỹ hưu trí tự nguyện chi trả hàng tháng thuộc khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân. Dó đó, tiền lương hưu được nhận không phải đóng thuế thu nhập cá nhân.
2. Trường hợp người lao động về hưu phải đóng thuế TNCN?
Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 được sửa đổi, bổ sung năm 2012, thu nhập từ tiền lương, tiền công thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân.
Trong trường hợp người lao động đã nghỉ hưu nhưng vẫn tiếp tục làm việc và phát sinh thu nhập từ tiền công, tiền lương thì khoản thu nhập này vẫn phải kê khai, nộp thuế thu nhập cá nhân theo quy định hiện hành, trừ các trường hợp được miễn thuế theo pháp luật.
3. Ví dụ minh họa
Bà B nhận lương hưu 10 triệu đồng/tháng, đồng thời làm tư vấn và nhận thêm 15 triệu đồng/tháng. Trong đó:
- Phần lương hưu 10 triệu đồng được miễn thuế TNCN không cần kê khai
- Phần thu nhập tư vấn 15 triệu đồng nếu ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên bà B chưa đến ngưỡng phải nộp thuế (Dưới 11 triệu sau giảm trừ bản thân)
Tuy nhiên, nếu khoản tư vấn được thanh toán dưới dạng thù lao vãng lai (không ký hợp đồng hoặc hợp đồng dưới 3 tháng), đơn vị chi trả vẫn phải khấu trừ 10% tại nguồn trước khi trả tiền cho bà B.
4. Khoản thu nhập nào của người lao động nghỉ hưu phải đóng thuế TNCN?
Lương hưu được miễn thuế, nhưng không có nghĩa người nghỉ hưu được miễn thuế TNCN với mọi khoản thu nhập. Theo Khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC), nếu người đã về hưu phát sinh thêm thu nhập từ tiền lương, tiền công, khoản này vẫn phải chịu thuế TNCN bình thường.
Các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công phải chịu thuế TNCN bao gồm có:
- Tiền lương, tiền công và các khoản tiền có tính chất tương tự đang bao gồm mọi hình thức chi trả bằng tiền mặt, chuyển khoản hoặc hiện vật
- Các khoản phụ cấp, trợ cấp (Trừ các khoản được miễn trừ theo quy định) gồm:
- Phụ cấp, trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng
- Trợ cấp dành cho người tham gia kháng chiến, bảo vệ tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế, thanh niên xung phong
- Phụ cấp quốc phòng, an ninh; phụ cấp lực lượng vũ trang
- Phụ cấp độc hại, nguy hiểm
- Phụ cấp khu vực, phụ cấp thu hút
- Trợ cấp khó khăn đột xuất, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thai sản, dưỡng sức sau sinh, suy giảm khả năng lao động, hưu trí một lần, tiền tuất, thôi việc, mất việc, thất nghiệp và các trợ cấp khác theo Bộ luật Lao động và Luật BHXH
- Trợ cấp bảo trợ xã hội
- Phụ cấp phục vụ lãnh đạo cấp cao
- Trợ cấp chuyển vùng một lần (người nước ngoài đến VN, người VN đi làm việc ở nước ngoài hoặc trở về nước)
- Trợ cấp chuyển công tác đến vùng đặc biệt khó khăn, vùng biển đảo
- Phụ cấp nhân viên y tế thôn bản; phụ cấp đặc thù ngành nghề
- Tiền thù lao từ các hoạt động khác gồm:
- Hoa hồng đại lý, môi giới
- Tham gia đề tài nghiên cứu khoa học, dự án
- Nhuận bút, giảng dạy, biểu diễn nghệ thuật, thể thao
- Quảng cáo và các dịch vụ thù lao khác
- Các khoản phúc lợi bằng tiền mặt và hiện vật ngoài lương do người sử dụng lao động chi trả dưới bất kỳ hình thức nào
5. Người hưởng lương hưu có được giảm trừ gia cảnh khi nộp thuế TNCN không?
Đáp án là có thể nhưng phụ thuộc vào điều kiện cụ thể. Tại điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC người được hưởng lương hưu không được đăng ký người phụ thuộc của người nộp thuế khác nếu tổng thu nhập bình quân tháng trong năm (Gồm lương hưu và các nguồn khác) vượt quá 1 triệu đồng.
Căn cứ pháp lý tại điểm d khoản 1 điều 9 thông tư 111/2013/TT-BTC, người phục thuộc của người nộp thuế bao gồm:
+ Con dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng).
+ Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
+ Con đang theo học tại Việt Nam hoặc nước ngoài tại bậc học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học bậc học phổ thông (tính cả trong thời gian chờ kết quả thi đại học từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12) không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1.000.000 đồng.
– Vợ hoặc chồng của người nộp thuế đáp ứng điều kiện tại điểm đ, khoản 1, Điều này.
– Cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng); cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp của người nộp thuế đáp ứng điều kiện tại điểm đ, khoản 1, Điều này.
– Các cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang phải trực tiếp nuôi dưỡng và đáp ứng điều kiện tại điểm đ, khoản 1, Điều này bao gồm:
– Anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế.
– Ông nội, bà nội; ông ngoại, bà ngoại; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế.
– Cháu ruột của người nộp thuế bao gồm: con của anh ruột, chị ruột, em ruột.
– Người phải trực tiếp nuôi dưỡng khác theo quy định của pháp luật.”
Đối chiếu với quy định tại điểm đ khoản 1 Điều này thì đối tượng nêu tại các tiết d.2, d.3, d.4, điểm d, khoản 1 trên phải đáp ứng các điều kiện sau:
“- Người trong độ tuổi lao động phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
+ Bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
+ Không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1 triệu đồng.
– Người ngoài độ tuổi lao động phải không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 1 triệu đồng.
Như vậy, câu trả lời cho câu hỏi lương hưu có tính thuế TNCN không là không — lương hưu từ Quỹ BHXH, quỹ hưu trí tự nguyện và lương hưu từ nước ngoài đều được miễn thuế hoàn toàn, không phân biệt mức cao hay thấp. Tuy nhiên, các khoản thu nhập phát sinh thêm từ công việc hoặc kinh doanh sau khi về hưu vẫn phải chịu thuế TNCN theo quy định. Nắm rõ ranh giới này giúp bạn chủ động kê khai, tránh rủi ro bị truy thu và tối ưu nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp.
0904 885 833
https://sme.misa.vn/
